<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Fabio Tomé Pestana &#8211; Periodismo de Barrio</title>
	<atom:link href="https://periodismodebarrio.org/author/fabiotome/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://periodismodebarrio.org</link>
	<description>Organización periodística cubana sin fines de lucro</description>
	<lastBuildDate>Sat, 30 Mar 2024 16:50:10 +0000</lastBuildDate>
	<language>es</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.6.5</generator>

<image>
	<url>https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2019/02/cropped-9.-Fabicon-Alta-para-la-Web-Móvil-32x32.png</url>
	<title>Fabio Tomé Pestana &#8211; Periodismo de Barrio</title>
	<link>https://periodismodebarrio.org</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Cementerio viejo de Guanabacoa: sobrecogedor misterio</title>
		<link>https://periodismodebarrio.org/2024/02/cementerio-viejo-de-guanabacoa-sobrecogedor-misterio/</link>
					<comments>https://periodismodebarrio.org/2024/02/cementerio-viejo-de-guanabacoa-sobrecogedor-misterio/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Fabio Tomé Pestana]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 29 Feb 2024 11:00:07 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[General]]></category>
		<category><![CDATA[cementerio]]></category>
		<category><![CDATA[cementerio viejo de Guanabacoa]]></category>
		<category><![CDATA[Cuba]]></category>
		<category><![CDATA[Guanabacoa]]></category>
		<category><![CDATA[La Habana]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://periodismodebarrio.org/?p=13854</guid>

					<description><![CDATA[<p>El cementerio viejo de Guanabacoa sobrevive a un estado de deterioro profundo. Allí resisten aún panteones de valor monumental. Un lugar lleno de mitos y leyendas que con el paso de los años encuentran eco en las generaciones presentes.</p>
<p>La entrada <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org/2024/02/cementerio-viejo-de-guanabacoa-sobrecogedor-misterio/">Cementerio viejo de Guanabacoa: sobrecogedor misterio</a> se publicó primero en <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org">Periodismo de Barrio</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>El cementerio viejo de Guanabacoa es el más antiguo de los seis con que cuenta el municipio con más cementerios de La Habana. Fue proyectado en el año 1814 para ser construido junto a la Ermita de Potosí (fundada como Ermita de la Inmaculada Concepción en el siglo XVII, hoy entre las más antiguas edificaciones de la ciudad), con el objetivo de eliminar los enterramientos que en la época tomaban lugar en los alrededores de las iglesias, en este caso, las de Guanabacoa. El primer enterramiento tuvo lugar en el año 1821. Desde ese entonces se ha erguido con una belleza peculiar, diferente al resto, cautivando por su misterio a los pobladores, desde el que pasa casualmente por su lado hasta aquel que por curiosidad o “necesidad” se adentra en sus heredades.</p>
<p>El cementerio viejo de Guanabacoa, declarado Monumento Nacional (1997), sobrevive a un estado de deterioro profundo. Allí resisten aún panteones de valor monumental. Un lugar lleno de mitos y leyendas que con el paso de los años encuentran eco en las generaciones presentes.</p>
<div id="attachment_13856" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img fetchpriority="high" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13856" class="size-full wp-image-13856" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/1.jpg" alt="" width="1200" height="799" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/1.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/1-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/1-901x600.jpg 901w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/1-768x511.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/1-810x539.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/1-1140x759.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-13856" class="wp-caption-text">Entrada de la Ermita de Potosí. Cementerio viejo de Guanabacoa (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13857" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13857" class="size-full wp-image-13857" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/2.-1.jpg" alt="" width="1200" height="799" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/2.-1.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/2.-1-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/2.-1-901x600.jpg 901w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/2.-1-768x511.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/2.-1-810x539.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/2.-1-1140x759.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-13857" class="wp-caption-text">Vista lateral del campanario. Tumbas adosadas al muro perimetral (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13858" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13858" class="size-full wp-image-13858" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/3.jpg" alt="" width="1200" height="1801" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/3.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/3-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/3-400x600.jpg 400w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/3-768x1153.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/3-1023x1536.jpg 1023w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/3-810x1216.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/3-1140x1711.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-13858" class="wp-caption-text">Bóveda visible desde la carretera vieja de Guanabacoa (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13859" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13859" class="size-full wp-image-13859" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/4-1.jpg" alt="" width="1200" height="1800" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/4-1.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/4-1-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/4-1-400x600.jpg 400w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/4-1-768x1152.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/4-1-1024x1536.jpg 1024w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/4-1-810x1215.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/4-1-1140x1710.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-13859" class="wp-caption-text">Cruces rotas y regadas por el suelo, despojadas de sus lápidas (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13860" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13860" class="size-full wp-image-13860" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/5-1.jpg" alt="" width="1200" height="1801" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/5-1.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/5-1-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/5-1-400x600.jpg 400w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/5-1-768x1153.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/5-1-1023x1536.jpg 1023w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/5-1-810x1216.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/5-1-1140x1711.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-13860" class="wp-caption-text">Pasaje principal del cementerio (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13861" style="width: 1112px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13861" class="size-full wp-image-13861" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/6-1.jpg" alt="" width="1102" height="1654" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/6-1.jpg 1102w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/6-1-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/6-1-400x600.jpg 400w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/6-1-768x1153.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/6-1-1023x1536.jpg 1023w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/6-1-810x1216.jpg 810w" sizes="(max-width: 1102px) 100vw, 1102px" /><p id="caption-attachment-13861" class="wp-caption-text">Detalle de tumba: cuerno con aldaba (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13862" style="width: 1112px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13862" class="size-full wp-image-13862" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/7.jpg" alt="" width="1102" height="1654" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/7.jpg 1102w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/7-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/7-400x600.jpg 400w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/7-768x1153.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/7-1023x1536.jpg 1023w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/7-810x1216.jpg 810w" sizes="(max-width: 1102px) 100vw, 1102px" /><p id="caption-attachment-13862" class="wp-caption-text">Cruz con calavera de chivo sobre tumba (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13863" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13863" class="size-full wp-image-13863" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/8.jpg" alt="" width="1200" height="1164" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/8.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/8-300x291.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/8-619x600.jpg 619w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/8-768x745.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/8-810x786.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/8-1140x1106.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-13863" class="wp-caption-text">Interior de bóveda en ruinas (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13864" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13864" class="size-full wp-image-13864" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/9.jpg" alt="" width="1200" height="799" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/9.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/9-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/9-901x600.jpg 901w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/9-768x511.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/9-810x539.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/9-1140x759.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-13864" class="wp-caption-text">Estatua de monje deteriorada (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13865" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13865" class="size-full wp-image-13865" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/10-1.jpg" alt="" width="1200" height="799" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/10-1.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/10-1-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/10-1-901x600.jpg 901w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/10-1-768x511.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/10-1-810x539.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/10-1-1140x759.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-13865" class="wp-caption-text">Sereno del camposanto con perros y cartel “Prohibido hacer y echar brujería” (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13866" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13866" class="size-full wp-image-13866" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/11.-1.jpg" alt="" width="1200" height="800" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/11.-1.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/11.-1-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/11.-1-900x600.jpg 900w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/11.-1-768x512.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/11.-1-810x540.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/11.-1-1140x760.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-13866" class="wp-caption-text">Límite trasero del cementerio (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13867" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13867" class="size-full wp-image-13867" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/12-1.jpg" alt="" width="1200" height="800" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/12-1.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/12-1-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/12-1-900x600.jpg 900w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/12-1-768x512.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/12-1-810x540.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/12-1-1140x760.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-13867" class="wp-caption-text">Vista a la carretera vieja de Guanabacoa desde el interior del cementerio (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13868" style="width: 1112px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13868" class="size-full wp-image-13868" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/13.jpg" alt="" width="1102" height="1654" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/13.jpg 1102w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/13-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/13-400x600.jpg 400w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/13-768x1153.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/13-1023x1536.jpg 1023w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2024/02/13-810x1216.jpg 810w" sizes="(max-width: 1102px) 100vw, 1102px" /><p id="caption-attachment-13868" class="wp-caption-text">Vista parcial de La Habana desde el cementerio viejo de Guanabacoa (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<p>La entrada <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org/2024/02/cementerio-viejo-de-guanabacoa-sobrecogedor-misterio/">Cementerio viejo de Guanabacoa: sobrecogedor misterio</a> se publicó primero en <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org">Periodismo de Barrio</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://periodismodebarrio.org/2024/02/cementerio-viejo-de-guanabacoa-sobrecogedor-misterio/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>1</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Cementerio de Regla: cruz y olvido</title>
		<link>https://periodismodebarrio.org/2023/06/cementerio-de-regla-cruz-y-olvido/</link>
					<comments>https://periodismodebarrio.org/2023/06/cementerio-de-regla-cruz-y-olvido/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Fabio Tomé Pestana]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 29 Jun 2023 10:00:54 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[General]]></category>
		<category><![CDATA[cementerio]]></category>
		<category><![CDATA[cementerio de Regla]]></category>
		<category><![CDATA[Cuba]]></category>
		<category><![CDATA[fotografía]]></category>
		<category><![CDATA[patrimonio]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://periodismodebarrio.org/?p=12997</guid>

					<description><![CDATA[<p>El cementerio de Regla muestra un nivel de deterioro considerable, olvidado –como otros camposantos– por la Dirección Municipal de Servicios Comunales, encargada de su mantenimiento. </p>
<p>La entrada <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org/2023/06/cementerio-de-regla-cruz-y-olvido/">Cementerio de Regla: cruz y olvido</a> se publicó primero en <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org">Periodismo de Barrio</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>El actual cementerio de Regla es solo uno de varios que existieron en la localidad capitalina. Fue fundado en el año 1900 cuando se inauguró su fachada, aunque desde 1876 comenzaron los enterramientos sin haber concluido las obras.</p>
<p>En sus predios podemos encontrar los restos de patriotas de las Guerras de Independencia, mártires de Regla (1958) y combatientes de la Revolución; además, panteones de sociedades, cofradías, grupos religiosos y tumbas de personalidades del territorio. A pesar de su carácter modesto, destacan algunas obras de hermosa edificación, como la perteneciente a una logia radicada en Regla. Es un cementerio relativamente pequeño: una calle principal lo divide desde su entrada, y algunas entrecalles.</p>
<p>En la actualidad muestra un nivel de deterioro considerable, olvidado –como otros camposantos– por la Dirección Municipal de Servicios Comunales, encargada de su mantenimiento. Otro lugar sagrado y un pedazo de la historia de Cuba que se desvanece, mientras el mundo de los “vivos” continúa su paso sin reparar en ello.</p>
<div id="attachment_12999" style="width: 1090px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-12999" class="size-full wp-image-12999" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/1-2.jpg" alt="" width="1080" height="720" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/1-2.jpg 1080w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/1-2-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/1-2-900x600.jpg 900w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/1-2-768x512.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/1-2-810x540.jpg 810w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" /><p id="caption-attachment-12999" class="wp-caption-text">Entrada principal del cementerio de Regla. En su fachada se observa la fecha oficial de su fundación: 1900 (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13000" style="width: 1090px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13000" class="size-full wp-image-13000" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/2-1.jpg" alt="" width="1080" height="835" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/2-1.jpg 1080w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/2-1-300x232.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/2-1-776x600.jpg 776w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/2-1-768x594.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/2-1-810x626.jpg 810w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" /><p id="caption-attachment-13000" class="wp-caption-text">Vista lateral del interior, luego de pasar la entrada (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13001" style="width: 1006px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13001" class=" wp-image-13001" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/3.jpg" alt="" width="996" height="1494" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/3.jpg 720w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/3-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/3-400x600.jpg 400w" sizes="(max-width: 996px) 100vw, 996px" /><p id="caption-attachment-13001" class="wp-caption-text">Bóveda abierta y tapa de caja exhumada (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13002" style="width: 1006px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13002" class=" wp-image-13002" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/4-1.jpg" alt="" width="996" height="1429" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/4-1.jpg 753w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/4-1-209x300.jpg 209w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/4-1-418x600.jpg 418w" sizes="(max-width: 996px) 100vw, 996px" /><p id="caption-attachment-13002" class="wp-caption-text">Panteón de logia en lamentables condiciones (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13003" style="width: 1006px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13003" class=" wp-image-13003" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/5-1.jpg" alt="" width="996" height="1494" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/5-1.jpg 720w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/5-1-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/5-1-400x600.jpg 400w" sizes="(max-width: 996px) 100vw, 996px" /><p id="caption-attachment-13003" class="wp-caption-text">Caja exhumada en abandono (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13004" style="width: 1006px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13004" class=" wp-image-13004" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/6-1.jpg" alt="" width="996" height="1178" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/6-1.jpg 913w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/6-1-254x300.jpg 254w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/6-1-507x600.jpg 507w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/6-1-768x908.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/6-1-810x958.jpg 810w" sizes="(max-width: 996px) 100vw, 996px" /><p id="caption-attachment-13004" class="wp-caption-text">Bóveda amarilla en su interior, de las pocas existentes (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13005" style="width: 1006px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13005" class=" wp-image-13005" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/7-3.jpg" alt="" width="996" height="1494" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/7-3.jpg 720w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/7-3-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/7-3-400x600.jpg 400w" sizes="(max-width: 996px) 100vw, 996px" /><p id="caption-attachment-13005" class="wp-caption-text">Panteón de logia que aún se conserva, aunque almacene muebles (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13006" style="width: 1006px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13006" class=" wp-image-13006" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/8.jpg" alt="" width="996" height="1494" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/8.jpg 720w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/8-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/8-400x600.jpg 400w" sizes="(max-width: 996px) 100vw, 996px" /><p id="caption-attachment-13006" class="wp-caption-text">Interior de osario, numerosas cajas quebradas (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13007" style="width: 1006px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13007" class=" wp-image-13007" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/9.jpg" alt="" width="996" height="1255" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/9.jpg 857w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/9-238x300.jpg 238w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/9-476x600.jpg 476w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/9-768x968.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/9-810x1021.jpg 810w" sizes="(max-width: 996px) 100vw, 996px" /><p id="caption-attachment-13007" class="wp-caption-text">Vista del interior del osario principal (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13008" style="width: 1006px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13008" class=" wp-image-13008" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/10-1.jpg" alt="" width="996" height="1494" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/10-1.jpg 720w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/10-1-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/10-1-400x600.jpg 400w" sizes="(max-width: 996px) 100vw, 996px" /><p id="caption-attachment-13008" class="wp-caption-text">Detalle en interior de bóveda de infante (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13009" style="width: 1090px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13009" class="size-full wp-image-13009" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/11.jpg" alt="" width="1080" height="720" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/11.jpg 1080w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/11-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/11-900x600.jpg 900w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/11-768x512.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/11-810x540.jpg 810w" sizes="(max-width: 1080px) 100vw, 1080px" /><p id="caption-attachment-13009" class="wp-caption-text">Vista de bóveda con casita para niño o niña (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_13010" style="width: 1006px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-13010" class=" wp-image-13010" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/12-1.jpg" alt="" width="996" height="1494" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/12-1.jpg 720w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/12-1-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/06/12-1-400x600.jpg 400w" sizes="(max-width: 996px) 100vw, 996px" /><p id="caption-attachment-13010" class="wp-caption-text">Vista del cementerio y viviendas próximas (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<p>La entrada <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org/2023/06/cementerio-de-regla-cruz-y-olvido/">Cementerio de Regla: cruz y olvido</a> se publicó primero en <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org">Periodismo de Barrio</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://periodismodebarrio.org/2023/06/cementerio-de-regla-cruz-y-olvido/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Necrópolis de Colón, emblemático declive</title>
		<link>https://periodismodebarrio.org/2023/04/necropolis-de-colon-emblematico-declive/</link>
					<comments>https://periodismodebarrio.org/2023/04/necropolis-de-colon-emblematico-declive/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Fabio Tomé Pestana]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 05 Apr 2023 16:06:41 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[General]]></category>
		<category><![CDATA[Cementerio de Colón]]></category>
		<category><![CDATA[fotografía]]></category>
		<category><![CDATA[Necrópolis de Colón]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://periodismodebarrio.org/?p=12597</guid>

					<description><![CDATA[<p>La Necrópolis de Colón, considerada el museo al aire libre más grande de América y declarada Monumento Nacional en 1987, ha sido víctima de un deterioro sin precedente, ocasionado por la decadente economía del país.</p>
<p>La entrada <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org/2023/04/necropolis-de-colon-emblematico-declive/">Necrópolis de Colón, emblemático declive</a> se publicó primero en <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org">Periodismo de Barrio</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>La Necrópolis Cristóbal Colón es la más importante de Cuba. Considerada el museo al aire libre más grande de América y declarada Monumento Nacional en 1987, el cementerio capitalino cuenta con una extensión de 57 hectáreas, posee más de 56.000 mausoleos, capillas, panteones, galerías, nichos y osarios construidos con mármoles de primera calidad, vitrales, herrería, estatuas y esculturas de inmenso valor. Pese a todo esto, desde los inicios de la década del 90 ha sido víctima de un deterioro sin precedente ocasionado por la decadente economía del país.</p>
<p>Las personas han tenido que dar prioridad a otros asuntos y dejar a un lado el mantenimiento de sus bóvedas familiares, debido a su elevado costo; también el éxodo que ha golpeado a nuestra sociedad ha dejado muchas propiedades abandonadas. A consecuencia de esto, sumado a la falta de una adecuada vigilancia y protección, se han producido innumerables delitos en el lugar, tales como el hurto de miles de objetos, daños a estructuras, esculturas, saqueos constantes a las bóvedas, los osarios, e incluso a los cadáveres, en búsqueda de prendas y huesos que lamentablemente ostentan un elevado valor comercial.</p>
<p>No podemos tampoco dejar de mencionar el innegable deterioro propio del paso de los años y de la falta de mantenimiento general. Hoy la necrópolis sufre un nivel de deterioro que roza la desidia. Se han hecho numerosos esfuerzos para restaurar las obras principales junto a la Oficina del Historiador de la Ciudad desde principios de la década del 2000, dando prioridad a la Zona de Monumentos de Primera Categoría, situada dentro de las ocho manzanas adyacentes a la Avenida Cristóbal Colón, la cual se extiende desde la Puerta Norte hasta la Capilla Central; pero más allá de esta área privilegiada hay verdaderos desastres: muchas bóvedas colapsadas, otras saqueadas o en estado deplorable por el abandono.</p>
<p>Es lamentable ver la pérdida de parte de nuestra historia, cultura e identidad. De momento solo nos queda ser testigos de esta decadente situación y arrojar un poco de luz sobre uno de los lugares más sombríos y más bellos y emblemáticos de nuestra Habana.</p>
<div id="attachment_12599" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-12599" class="size-full wp-image-12599" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/1-1.jpg" alt="" width="1200" height="800" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/1-1.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/1-1-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/1-1-900x600.jpg 900w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/1-1-768x512.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/1-1-810x540.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/1-1-1140x760.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-12599" class="wp-caption-text">Bóveda con sótano. Cementerio Colón, La Habana (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_12600" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-12600" class="size-full wp-image-12600" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/2-1.jpg" alt="" width="1200" height="800" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/2-1.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/2-1-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/2-1-900x600.jpg 900w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/2-1-768x512.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/2-1-810x540.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/2-1-1140x760.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-12600" class="wp-caption-text">Al borde del colapso. Cementerio Colón, La Habana (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_12601" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-12601" class="size-full wp-image-12601" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/3.jpg" alt="" width="1200" height="800" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/3.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/3-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/3-900x600.jpg 900w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/3-768x512.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/3-810x540.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/3-1140x760.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-12601" class="wp-caption-text">Escultura de Cristo da la bienvenida en bóveda derruida. Cementerio Colón, La Habana (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_12602" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-12602" class="size-full wp-image-12602" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/4.jpg" alt="" width="1200" height="800" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/4.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/4-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/4-900x600.jpg 900w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/4-768x512.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/4-810x540.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/4-1140x760.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-12602" class="wp-caption-text">Escultura de Virgen orando en interior de bóveda. Cementerio Colón, La Habana (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_12603" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-12603" class="size-full wp-image-12603" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/5.jpg" alt="" width="1200" height="800" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/5.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/5-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/5-900x600.jpg 900w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/5-768x512.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/5-810x540.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/5-1140x760.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-12603" class="wp-caption-text">Virgen con vasija, raíces y moho. Cementerio Colón, La Habana (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_12604" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-12604" class="size-full wp-image-12604" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/6.jpg" alt="" width="1200" height="1800" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/6.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/6-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/6-400x600.jpg 400w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/6-768x1152.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/6-1024x1536.jpg 1024w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/6-810x1215.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/6-1140x1710.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-12604" class="wp-caption-text">Escultura con manchas. Interior de bóvedas. Cementerio Colón, La Habana (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_12605" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-12605" class="size-full wp-image-12605" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/7-1.jpg" alt="" width="1200" height="1614" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/7-1.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/7-1-223x300.jpg 223w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/7-1-446x600.jpg 446w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/7-1-768x1033.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/7-1-1142x1536.jpg 1142w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/7-1-810x1089.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/7-1-1140x1533.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-12605" class="wp-caption-text">Bóveda sin ventana y tumba abierta. Cementerio Colón, La Habana (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_12606" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-12606" class="size-full wp-image-12606" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/8.jpg" alt="" width="1200" height="1800" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/8.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/8-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/8-400x600.jpg 400w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/8-768x1152.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/8-1024x1536.jpg 1024w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/8-810x1215.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/8-1140x1710.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-12606" class="wp-caption-text">Sillón en interior de bóveda; tumba clausurada y abierta. Cementerio Colón, La Habana (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_12607" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-12607" class="size-full wp-image-12607" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/9.jpg" alt="" width="1200" height="1807" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/9.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/9-199x300.jpg 199w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/9-398x600.jpg 398w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/9-768x1156.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/9-1020x1536.jpg 1020w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/9-810x1220.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/9-1140x1717.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-12607" class="wp-caption-text">Interior con árbol y tumbas quebradas. Cementerio Colón, La Habana (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_12608" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-12608" class="size-full wp-image-12608" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/10.jpg" alt="" width="1200" height="1234" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/10.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/10-292x300.jpg 292w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/10-583x600.jpg 583w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/10-768x790.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/10-810x833.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/10-1140x1172.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-12608" class="wp-caption-text">Interior con sombrilla, silla y virgen. Cementerio Colón, La Habana (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_12609" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-12609" class="size-full wp-image-12609" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/11.jpg" alt="" width="1200" height="800" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/11.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/11-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/11-900x600.jpg 900w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/11-768x512.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/11-810x540.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/11-1140x760.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-12609" class="wp-caption-text">La Chichi. Bóveda con sillones y sepulcro descubierto. Cementerio Colón, La Habana (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_12610" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-12610" class="size-full wp-image-12610" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/12.jpg" alt="" width="1200" height="1175" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/12.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/12-300x294.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/12-613x600.jpg 613w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/12-768x752.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/12-65x65.jpg 65w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/12-810x793.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2023/04/12-1140x1116.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-12610" class="wp-caption-text">Cruz y mesa adosada. Interior de bóveda. Cementerio Colón, La Habana (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<p>La entrada <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org/2023/04/necropolis-de-colon-emblematico-declive/">Necrópolis de Colón, emblemático declive</a> se publicó primero en <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org">Periodismo de Barrio</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://periodismodebarrio.org/2023/04/necropolis-de-colon-emblematico-declive/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>1</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Primer cementerio judío de La Habana</title>
		<link>https://periodismodebarrio.org/2022/05/primer-cementerio-judio-de-la-habana/</link>
					<comments>https://periodismodebarrio.org/2022/05/primer-cementerio-judio-de-la-habana/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Fabio Tomé Pestana]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 02 May 2022 15:21:58 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[General]]></category>
		<category><![CDATA[cementerio]]></category>
		<category><![CDATA[fotografía]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://periodismodebarrio.org/?p=11385</guid>

					<description><![CDATA[<p>En 1906 la United Hebrew Congregation, primera Asociación Judía en la Isla, compra los terrenos para lo que en 1910 se inaugurara como el primer cementerio judío de La Habana.</p>
<p>La entrada <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org/2022/05/primer-cementerio-judio-de-la-habana/">Primer cementerio judío de La Habana</a> se publicó primero en <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org">Periodismo de Barrio</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>La historia de los hebreos se ha visto marcada por el éxodo. Se dice que el primer judío que pisó nuestra tierra llegó junto a Cristóbal Colón. Ese fue solo el comienzo de una larga historia de asentamientos en la Isla; incluso algunos judíos lucharon en la Guerra de Independencia.</p>
<p>Tras el fin del colonialismo español se formó una sociedad judía o <em>Yichuv</em>, siendo reconocidos finalmente como comunidad por la sociedad cubana. En 1906 la United Hebrew Congregation, primera Asociación Judía en la Isla, compra los terrenos para lo que en 1910 se inaugurara como el primer cementerio judío de La Habana, ubicado casi al límite y en lo alto de una colina en el municipio de Guanabacoa.</p>
<p>Al adentrarnos en este camposanto no podemos más que deleitarnos con la belleza de una cultura llena de simbolismos propios. Encontramos, por ejemplo, túmulos de rocas comunes sobre las lápidas como símbolo de la eternidad. No puede tampoco faltar la conocida estrella de David como alegoría de la paz y el equilibrio; o la menorá, considerado el símbolo nacional hebreo, un candelabro o lámpara de aceite de siete brazos que representa la luz de Dios que se extiende hacia la humanidad a través de la llama que brilla.</p>
<p>El cementerio es un lugar apacible, con unas vistas hermosas debido a su elevada ubicación. Restaurado recientemente por la Oficina del Historiador de la Ciudad, en honor a los 500 años de La Habana, se yergue imperturbable este lugar mágico, parte de nuestra cultura y patrimonio. Una muestra más del gran mestizaje que exhibimos ante el mundo y nos hace sentir orgullosos.</p>
<div id="attachment_11387" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-11387" class="size-full wp-image-11387" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/1_Cementerio_sefardita.jpg" alt="" width="1200" height="586" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/1_Cementerio_sefardita.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/1_Cementerio_sefardita-300x147.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/1_Cementerio_sefardita-1000x488.jpg 1000w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/1_Cementerio_sefardita-768x375.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/1_Cementerio_sefardita-810x396.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/1_Cementerio_sefardita-1140x557.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-11387" class="wp-caption-text">Panorámica desde el interior hacia la entrada principal (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_11388" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-11388" class="size-full wp-image-11388" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/2_Cementerio_sefardita.jpg" alt="" width="1200" height="592" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/2_Cementerio_sefardita.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/2_Cementerio_sefardita-300x148.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/2_Cementerio_sefardita-1000x493.jpg 1000w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/2_Cementerio_sefardita-768x379.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/2_Cementerio_sefardita-810x400.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/2_Cementerio_sefardita-1140x562.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-11388" class="wp-caption-text">Vista panorámica hacia los límites posteriores del cementerio (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_11389" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-11389" class="size-full wp-image-11389" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/3_Cementerio_sefardita.jpg" alt="" width="1200" height="800" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/3_Cementerio_sefardita.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/3_Cementerio_sefardita-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/3_Cementerio_sefardita-900x600.jpg 900w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/3_Cementerio_sefardita-768x512.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/3_Cementerio_sefardita-810x540.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/3_Cementerio_sefardita-1140x760.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-11389" class="wp-caption-text">Monumentos en mármol (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_11390" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-11390" class="size-full wp-image-11390" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/4_Cementerio_sefardita.jpg" alt="" width="1200" height="1799" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/4_Cementerio_sefardita.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/4_Cementerio_sefardita-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/4_Cementerio_sefardita-400x600.jpg 400w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/4_Cementerio_sefardita-768x1151.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/4_Cementerio_sefardita-1025x1536.jpg 1025w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/4_Cementerio_sefardita-810x1214.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/4_Cementerio_sefardita-1140x1709.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-11390" class="wp-caption-text">Monumento en mármol tallado a mano (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_11391" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-11391" class="size-full wp-image-11391" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/5_Cementerio_sefardita.jpg" alt="" width="1200" height="1402" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/5_Cementerio_sefardita.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/5_Cementerio_sefardita-257x300.jpg 257w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/5_Cementerio_sefardita-514x600.jpg 514w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/5_Cementerio_sefardita-768x897.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/5_Cementerio_sefardita-810x946.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/5_Cementerio_sefardita-1140x1332.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-11391" class="wp-caption-text">Árboles naciendo de tumbas antiguas (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_11392" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-11392" class="size-full wp-image-11392" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/6_Cementerio_sefardita.jpg" alt="" width="1200" height="1799" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/6_Cementerio_sefardita.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/6_Cementerio_sefardita-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/6_Cementerio_sefardita-400x600.jpg 400w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/6_Cementerio_sefardita-768x1151.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/6_Cementerio_sefardita-1025x1536.jpg 1025w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/6_Cementerio_sefardita-810x1214.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/6_Cementerio_sefardita-1140x1709.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-11392" class="wp-caption-text">Tumba modesta adornada con piedras. Tradición judía (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_11393" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-11393" class="size-full wp-image-11393" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/7_Cementerio_sefardita.jpg" alt="" width="1200" height="1401" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/7_Cementerio_sefardita.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/7_Cementerio_sefardita-257x300.jpg 257w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/7_Cementerio_sefardita-514x600.jpg 514w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/7_Cementerio_sefardita-768x897.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/7_Cementerio_sefardita-810x946.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/7_Cementerio_sefardita-1140x1331.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-11393" class="wp-caption-text">Interior de la mayor bóveda del cementerio (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_11394" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-11394" class="size-full wp-image-11394" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/8_Cementerio_sefardita.jpg" alt="" width="1200" height="799" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/8_Cementerio_sefardita.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/8_Cementerio_sefardita-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/8_Cementerio_sefardita-901x600.jpg 901w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/8_Cementerio_sefardita-768x511.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/8_Cementerio_sefardita-810x539.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/8_Cementerio_sefardita-1140x759.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-11394" class="wp-caption-text">Tumba de Masha Feldman, al parecer una persona adinerada (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_11395" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-11395" class="size-full wp-image-11395" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/9_Cementerio_sefardita.jpg" alt="" width="1200" height="799" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/9_Cementerio_sefardita.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/9_Cementerio_sefardita-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/9_Cementerio_sefardita-901x600.jpg 901w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/9_Cementerio_sefardita-768x511.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/9_Cementerio_sefardita-810x539.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/9_Cementerio_sefardita-1140x759.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-11395" class="wp-caption-text">La tumba de Henry Levin reposa a la sombra de dos hermosos pinos (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_11396" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-11396" class="size-full wp-image-11396" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/10_Cementerio_sefardita.jpg" alt="" width="1200" height="799" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/10_Cementerio_sefardita.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/10_Cementerio_sefardita-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/10_Cementerio_sefardita-901x600.jpg 901w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/10_Cementerio_sefardita-768x511.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/10_Cementerio_sefardita-810x539.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/10_Cementerio_sefardita-1140x759.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-11396" class="wp-caption-text">Un enorme corte de mármol se posa delicadamente sobre la tumba de Saúl Yelín, destacado cineasta cubano y judío (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_11397" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-11397" class="size-full wp-image-11397" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/11_Cementerio_sefardita.jpg" alt="" width="1200" height="799" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/11_Cementerio_sefardita.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/11_Cementerio_sefardita-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/11_Cementerio_sefardita-901x600.jpg 901w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/11_Cementerio_sefardita-768x511.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/11_Cementerio_sefardita-810x539.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/11_Cementerio_sefardita-1140x759.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-11397" class="wp-caption-text">Parte posterior de la entrada al cementerio, donde se aprecian simbologías (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<div id="attachment_11398" style="width: 1210px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-11398" class="size-full wp-image-11398" src="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/12_Cementerio_sefardita.jpg" alt="" width="1200" height="852" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/12_Cementerio_sefardita.jpg 1200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/12_Cementerio_sefardita-300x213.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/12_Cementerio_sefardita-845x600.jpg 845w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/12_Cementerio_sefardita-768x545.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/12_Cementerio_sefardita-810x575.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2022/05/12_Cementerio_sefardita-1140x809.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1200px) 100vw, 1200px" /><p id="caption-attachment-11398" class="wp-caption-text">Paisaje del camposanto desde la última zona (Foto: Fabio Tomé Pestana).</p></div>
<p>La entrada <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org/2022/05/primer-cementerio-judio-de-la-habana/">Primer cementerio judío de La Habana</a> se publicó primero en <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org">Periodismo de Barrio</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://periodismodebarrio.org/2022/05/primer-cementerio-judio-de-la-habana/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>2</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Los enterradores</title>
		<link>https://periodismodebarrio.org/2021/03/los-enterradores/</link>
					<comments>https://periodismodebarrio.org/2021/03/los-enterradores/#comments</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Fabio Tomé Pestana]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 12 Mar 2021 16:08:31 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[General]]></category>
		<category><![CDATA[cementerio]]></category>
		<category><![CDATA[Cuba]]></category>
		<category><![CDATA[fotografía]]></category>
		<category><![CDATA[La Habana]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://www.periodismodebarrio.org/?p=9171</guid>

					<description><![CDATA[<p>Manuel Caamaño Tamayo y Félix Pedro Ravelo García son enterradores en el Cementerio Bautista, donde se mantiene la costumbre de sepultar a los fallecidos directamente en la tierra.</p>
<p>La entrada <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org/2021/03/los-enterradores/">Los enterradores</a> se publicó primero en <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org">Periodismo de Barrio</a>.</p>
]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p>Muy cerca del colosal Cementerio de Colón en La Habana se encuentra el pequeño, peculiar y poco conocido Cementerio Bautista. Fundado el 6 de febrero de 1887, mantiene la costumbre de sepultar a los fallecidos de esta congregación directamente en la tierra. Una práctica usual en varios pueblos de Latinoamérica, aunque en nuestro país, como en esas regiones, se mantiene en las zonas rurales y en los espacios periféricos de los grandes cementerios.</p>
<p>En la ciudad capital, los enterramientos se rigen por el Cementerio de Colón. Las ceremonias en el Cementerio Chino o el Bautista tienen que ser aprobados por la familia y la liga Bautista respectivamente.</p>
<p>De esta ardua labor se encargan actualmente Manuel Caamaño Tamayo (jefe de brigada) y Félix Pedro Ravelo García (enterrador), quienes con sus propias manos y herramientas clásicas cavan un hoyo de aproximadamente 2.10 m x 0.75 m x 1.20 m de profundidad. Ellos tienen siempre preparados dos de estos huecos en caso de que sean necesarios, debido a que su confección demora alrededor de una jornada completa. Comienzan temprano en la mañana, descansan sobre el mediodía –evitando el ardiente sol del trópico–, y terminan la faena en la tarde. Pueden pasar días antes de necesitarlos, por lo que antes del enterramiento limpian de hojas y ramas, incluso, los alrededores.</p>
<p>“Es lo menos que podemos hacer, es un momento duro para la familia y nuestro deber es tener todo preparado y limpio para la ceremonia”, comenta Félix.</p>
<div id="attachment_9175" style="width: 1585px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-9175" class="size-full wp-image-9175" src="https://www.periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-1.jpg" alt="" width="1575" height="1050" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-1.jpg 1575w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-1-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-1-900x600.jpg 900w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-1-768x512.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-1-1536x1024.jpg 1536w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-1-810x540.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-1-1140x760.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1575px) 100vw, 1575px" /><p id="caption-attachment-9175" class="wp-caption-text">Enterramientos en el Cementerio Bautista, La Habana, 2021 (Foto: Fabio Tomé).</p></div>
<div id="attachment_9177" style="width: 1135px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-9177" class="size-full wp-image-9177" src="https://www.periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-2.jpg" alt="" width="1125" height="1575" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-2.jpg 1125w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-2-214x300.jpg 214w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-2-429x600.jpg 429w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-2-768x1075.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-2-1097x1536.jpg 1097w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-2-810x1134.jpg 810w" sizes="(max-width: 1125px) 100vw, 1125px" /><p id="caption-attachment-9177" class="wp-caption-text">Enterramientos en el Cementerio Bautista, La Habana, 2021 (Foto: Fabio Tomé).</p></div>
<div id="attachment_9178" style="width: 1585px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-9178" class="size-full wp-image-9178" src="https://www.periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-3.jpg" alt="" width="1575" height="1050" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-3.jpg 1575w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-3-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-3-900x600.jpg 900w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-3-768x512.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-3-1536x1024.jpg 1536w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-3-810x540.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-3-1140x760.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1575px) 100vw, 1575px" /><p id="caption-attachment-9178" class="wp-caption-text">Enterramientos en el Cementerio Bautista, La Habana, 2021 (Foto: Fabio Tomé).</p></div>
<div id="attachment_9179" style="width: 1060px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-9179" class="size-full wp-image-9179" src="https://www.periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-4.jpg" alt="" width="1050" height="1575" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-4.jpg 1050w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-4-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-4-400x600.jpg 400w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-4-768x1152.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-4-1024x1536.jpg 1024w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-4-810x1215.jpg 810w" sizes="(max-width: 1050px) 100vw, 1050px" /><p id="caption-attachment-9179" class="wp-caption-text">Enterramientos en el Cementerio Bautista, La Habana, 2021 (Foto: Fabio Tomé).</p></div>
<div id="attachment_9180" style="width: 1060px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-9180" class="size-full wp-image-9180" src="https://www.periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-5.jpg" alt="" width="1050" height="1575" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-5.jpg 1050w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-5-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-5-400x600.jpg 400w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-5-768x1152.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-5-1024x1536.jpg 1024w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-5-810x1215.jpg 810w" sizes="(max-width: 1050px) 100vw, 1050px" /><p id="caption-attachment-9180" class="wp-caption-text">Enterramientos en el Cementerio Bautista, La Habana, 2021 (Foto: Fabio Tomé).</p></div>
<div id="attachment_9181" style="width: 1060px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-9181" class="size-full wp-image-9181" src="https://www.periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-6.jpg" alt="" width="1050" height="1575" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-6.jpg 1050w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-6-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-6-400x600.jpg 400w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-6-768x1152.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-6-1024x1536.jpg 1024w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-6-810x1215.jpg 810w" sizes="(max-width: 1050px) 100vw, 1050px" /><p id="caption-attachment-9181" class="wp-caption-text">Enterramientos en el Cementerio Bautista, La Habana, 2021 (Foto: Fabio Tomé).</p></div>
<div id="attachment_9182" style="width: 1585px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-9182" class="size-full wp-image-9182" src="https://www.periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-7.jpg" alt="" width="1575" height="1050" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-7.jpg 1575w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-7-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-7-900x600.jpg 900w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-7-768x512.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-7-1536x1024.jpg 1536w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-7-810x540.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-7-1140x760.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1575px) 100vw, 1575px" /><p id="caption-attachment-9182" class="wp-caption-text">Enterramientos en el Cementerio Bautista, La Habana, 2021 (Foto: Fabio Tomé).</p></div>
<p>&nbsp;</p>
<div id="attachment_9184" style="width: 1585px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-9184" class="size-full wp-image-9184" src="https://www.periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-8.jpg" alt="" width="1575" height="1050" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-8.jpg 1575w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-8-300x200.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-8-900x600.jpg 900w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-8-768x512.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-8-1536x1024.jpg 1536w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-8-810x540.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-8-1140x760.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1575px) 100vw, 1575px" /><p id="caption-attachment-9184" class="wp-caption-text">Enterramientos en el Cementerio Bautista, La Habana, 2021 (Foto: Fabio Tomé).</p></div>
<div id="attachment_9183" style="width: 1170px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-9183" class="size-full wp-image-9183" src="https://www.periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-9.jpg" alt="" width="1160" height="1575" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-9.jpg 1160w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-9-221x300.jpg 221w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-9-442x600.jpg 442w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-9-768x1043.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-9-1131x1536.jpg 1131w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-9-810x1100.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-9-1140x1548.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1160px) 100vw, 1160px" /><p id="caption-attachment-9183" class="wp-caption-text">Enterramientos en el Cementerio Bautista, La Habana, 2021 (Foto: Fabio Tomé).</p></div>
<div id="attachment_9185" style="width: 1060px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-9185" class="size-full wp-image-9185" src="https://www.periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-10.jpg" alt="" width="1050" height="1575" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-10.jpg 1050w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-10-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-10-400x600.jpg 400w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-10-768x1152.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-10-1024x1536.jpg 1024w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-10-810x1215.jpg 810w" sizes="(max-width: 1050px) 100vw, 1050px" /><p id="caption-attachment-9185" class="wp-caption-text">Enterramientos en el Cementerio Bautista, La Habana, 2021 (Foto: Fabio Tomé).</p></div>
<div id="attachment_9186" style="width: 1585px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-9186" class="size-full wp-image-9186" src="https://www.periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-11.jpg" alt="" width="1575" height="1178" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-11.jpg 1575w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-11-300x224.jpg 300w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-11-802x600.jpg 802w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-11-768x574.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-11-80x60.jpg 80w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-11-1536x1149.jpg 1536w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-11-810x606.jpg 810w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-11-1140x853.jpg 1140w" sizes="(max-width: 1575px) 100vw, 1575px" /><p id="caption-attachment-9186" class="wp-caption-text">Enterramientos en el Cementerio Bautista, La Habana, 2021 (Foto: Fabio Tomé).</p></div>
<div id="attachment_9187" style="width: 1060px" class="wp-caption alignnone"><img loading="lazy" decoding="async" aria-describedby="caption-attachment-9187" class="size-full wp-image-9187" src="https://www.periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-12.jpg" alt="" width="1050" height="1575" srcset="https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-12.jpg 1050w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-12-200x300.jpg 200w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-12-400x600.jpg 400w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-12-768x1152.jpg 768w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-12-1024x1536.jpg 1024w, https://periodismodebarrio.org/wp-content/uploads/2021/03/Enterradores-12-810x1215.jpg 810w" sizes="(max-width: 1050px) 100vw, 1050px" /><p id="caption-attachment-9187" class="wp-caption-text">Enterramientos en el Cementerio Bautista, La Habana, 2021 (Foto: Fabio Tomé).</p></div>
<p>La entrada <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org/2021/03/los-enterradores/">Los enterradores</a> se publicó primero en <a rel="nofollow" href="https://periodismodebarrio.org">Periodismo de Barrio</a>.</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://periodismodebarrio.org/2021/03/los-enterradores/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>1</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
